Strasburg

Sprawozdania w sprawie zasady pomocniczości i proporcjonalności. Raport Parlamentu Europejskiego

13 kwietnia 2016

Parlament Europejski przyjął raport na temat rocznych sprawozdań za lata 2012-2013 w sprawie stosowania zasady pomocniczości i proporcjonalności w stanowieniu prawa Unii Europejskiej. Głosowanie odbyło się 12 kwietnia w Strasburgu. Sprawozdawcą cieniem dla Grupy Europejskiej Partii Ludowej w tym temacie był poseł Tadeusz Zwiefka.

.

„Pomocniczość i proporcjonalność to jedne z podstawowych zasad i punktów wyjścia przy tworzeniu legislacji unijnej” – powiedział poseł Zwiefka w trakcie debaty i podkreślił, że obie te zasady powinny być eksponowane w procesie legislacyjnym – zarówno na początku, gdy Komisja Europejska przedstawia nowe rozwiązania, jak i pod koniec, gdy Parlament i Rada kończą negocjacje. „Ten postulat zawarty w sprawozdaniu posła Karima w powiązaniu z rzetelnym przeprowadzeniem oceny wpływu, jest kluczowy dla lepszego zrozumienia przez obywateli po co dane przepisy są wprowadzane i dlaczego dane postulaty nie mogą być równie dobrze realizowane na poziomie krajowym. W ten sposób wskazuje się na realną wartość dodaną każdej regulacji” – dodał.

.

Zasada pomocniczości ma na celu określenie odpowiedniego poziomu interwencji w dziedzinach kompetencji dzielonych między Unią Europejską a krajami UE. Dotyczy to działań na szczeblu europejskim, krajowym lub regionalnym. W każdym z przypadków UE może interweniować tylko wówczas, jeśli jest w stanie działać skuteczniej niż kraje UE odpowiednio na szczeblu krajowym lub lokalnym. Protokół w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności wymienia trzy kryteria, na podstawie których można ocenić, czy interwencja na szczeblu UE jest konieczna:

  • Czy działanie prezentuje wymiar międzynarodowy i nie może być uregulowane przez kraje UE?
  • Czy działanie narodowe lub brak działania mogą być niezgodne z wymogami traktatu?
  • Czy działanie na szczeblu UE może być szczególnie korzystne?

Zasada pomocniczości ma na celu także zbliżenie UE i obywateli poprzez zagwarantowanie, że w razie konieczności działania zostaną podjęte także na szczeblu lokalnym. Niemniej jednak zasada pomocniczości nie oznacza, że działania zostaną podjęte zawsze jak najbliżej obywatela. (…) Zgodnie z zasadą proporcjonalności środki wprowadzone przez UE na realizację celów postawionych przez traktaty nie mogą przekraczać granic konieczności. (eur-lex.europa.eu)

 

.

Dokument zwraca również uwagę na zaangażowanie parlamentów narodowych w proces tworzenia przepisów unijnych. „Z jednej strony zachęcamy legislatorów krajowych do zwiększenia swej aktywności przy opiniowaniu projektów pod kątem pomocniczości i proporcjonalności, z drugiej nawołujemy Komisję Europejską, by przykładała należytą wagę do opinii, które kwalifikują się do procedury żółtej kartki” – zauważył poseł Zwiefka.

.

Żółta kartka – Parlamenty narodowe czuwają nad przestrzeganiem zasady pomocniczości zgodnie z procedurą („wczesne ostrzeżenie” ex ante), która przewiduje, że każdy parlament narodowy lub każda izba parlamentu narodowego ma osiem tygodni, licząc od dnia przekazania projektu aktu ustawodawczego, na skierowanie do przewodniczących Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji uzasadnionej opinii zawierającej powody, dla których uznaje, że dany projekt narusza zasadę pomocniczości. Gdy uzasadnioną opinię wyrazi co najmniej jedna trzecia głosów przyznanych parlamentom narodowym (po jednym głosie na każdą izbę w parlamentach dwuizbowych i po dwa głosy na parlamenty jednoizbowe), projekt wymaga ponownej analizy. (eur-lex.europa.eu)

 

.

W raporcie znajduje się także nowatorski pomysł, do rozważenia na przyszłość – instrument zielonej kartki. „Parlamenty narodowe mogłyby w ramach dialogu politycznego mieć możliwość zgłaszania konstruktywnych wniosków do rozpatrzenia przez Komisje Europejską” – wyjaśnił poseł Zwiefka. „Jest to ciekawa inicjatywa, która wymaga szerszej debaty, ale może stać się początkiem większego zaangażowania po stronie parlamentów narodowych w unijny proces tworzenia prawa”.

.

Więcej na temat  zasady pomocniczości i proporcjonalności

Tekst raportu Parlamentu Europejskiego

NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE