Dziennikarze i twórcy zasługują na odpowiednie wynagrodzenie

26 marca 2019

Europosłowie poparli dziś ustalony w negocjacjach trójstronnych tekst dyrektywy o prawach autorskich na jednolitym rynku cyfrowym. Nowe zasady mają pozwolić na wynagrodzenie publikowanej w Internecie pracy dziennikarzy i twórców oraz zapewnić lepszą ochronę w sieci dzieł europejskich artystów.

.

„Tekst dyrektywy gwarantuje równowagę pomiędzy prawem do sprawiedliwego wynagrodzenia dla twórców oraz ochroną użytkownika w sieci. Wprowadza nowe i harmonizuje już istniejące wyjątki od prawa autorskiego, co z pewnością nie było postulatem branży kreatywnej. Z drugiej strony daje instrumenty, dzięki którym twórcy będą mogli skuteczniej chronić swoje dzieła (muzykę, filmy, książki, rysunki itp.) przed nielegalnym wykorzystywaniem w Internecie oraz skuteczniej domagać się sprawiedliwego wynagrodzenia od platform/firm, które zarabiają na tej twórczości” – podsumował poseł Tadeusz Zwiefka.

.

Najwięcej kontrowersji w dyskusji budziły artykuły 15 i 17 dyrektywy (ex art. 11 i 13). Jak w ostatecznym kształcie wygląda ich treść i kogo będą dotyczyć?

.

Artykuł 17 dotyczy platform, których główna działalność opiera się na magazynowaniu i dawaniu publicznego dostępu do dużej ilości treści chronionych prawem autorskim wrzucanej przez użytkowników, które te treści organizują, promują i na nich zarabiają. Zapisami artykułu 17 nie są objęte encyklopedie online (Wikipedia lub inne podobne platformy non profit), archiwa edukacyjne i naukowe, platformy pasywne (tzw. usługi w chmurze dla indywidualnych użytkowników jak Dropbox), platformy w ramach otwartego dostępu, platformy sprzedażowe jak Ebay bądź Amazon, czy inne platformy, dla których magazynowanie treści objętych prawem autorskim i dostęp do nich nie jest głównym celem, np. portale randkowe.

.

Platformy, których dotyczy artykuł 17, powinny podpisać licencje z właścicielami praw na treści chronione prawem autorskim. Takie licencje obejmują również działalność użytkowników.

.

Jeśli platforma nie otrzyma autoryzacji lub właściciel praw nie zechce jej udzielić, jest ona zobowiązana wykazać, że starała się uzyskać autoryzację/licencję, oraz że dopełniła wszelkich starań, by treści bez licencji wskazane przez właściciela praw nie były na niej dostępne. Sporne treści wskazane przez właściciela praw powinna następnie usunąć bez zbędnej zwłoki (tzw. notice and take down) i dopełnić wszelkich starań na podstawie informacji dostarczonych przez właściciela praw, by te treści w przyszłości nie pojawiały się na platformie ( tzw. notice and stay down). Tylko jeśli platforma nie dopełni tych obowiązków będzie odpowiedzialna za nielegalne treści wrzucane przez użytkowników.

.

W ramach artykułu 17 przewidziano też wyłączenie dla start-upów oraz nowy, obowiązkowy we wszystkich krajach wyjątek chroniący twórczość użytkowników (memy, gif itp).

.

Artykuł 15 ustanawia pokrewne prawo dla wydawców prasy, jednak z pewnymi ograniczeniami i obowiązkami. Nowe prawo nie dotyczy prywatnego i niekomercyjnego użytkowania tekstów prasowych przez indywidualnych użytkowników, nie dotyczy również hiperlinków, a w raz z nimi krótkiego wyciągu z artykułu. Ponadto wydawcy mają obowiązek dzielenia się wpływami z nowego prawa z autorami danej publikacji (tekstu, zdjęć).

 

NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE